Νέα έρευνα που παρουσιάστηκε στις 25 Οκτωβρίου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από το The European House – Ambrosetti, ένα ιταλικό Think Tank, σε συνεργασία με την Angelini Pharma, μια διεθνή φαρμακευτική εταιρεία η οποία αποτελεί μέρος της ιδιόκτητης Angelini Industries, έδειξε ότι όλο και περισσότεροι πολίτες σε ολόκληρη την ήπειρο υποφέρουν από έναν διάχυτο φόβο για την κλιματική αλλαγή και τις συνέπειές της.
Το οικολογικό άγχος είναι μια διαταραχή προτραυματικού στρες στο πλαίσιο της οποίας ζητήματα ψυχικής υγείας που σχετίζονται με επικείμενα τραυματικά γεγονότα γίνονται εκ των προτέρων αισθητά. Εμπειρικά στοιχεία αναδεικνύουν μια άμεση σχέση μεταξύ του φόβου για την υπερθέρμανση του πλανήτη ή για την έκθεση σε ακραία καιρικά φαινόμενα και των διαταραχών της ψυχικής υγείας.
Οριζόμενες ως διαταραχή προ-τραυματικού στρες, οι περισσότερες μορφές οικολογικού άγχους δεν έχουν κλινικό χαρακτήρα, αλλά είναι δυνατόν να συμβάλουν στην ανάδυση ή και στην επιδείνωση προϋπάρχουσων ψυχικών παθήσεων.
Τα βασικά ευρήματα μελετών υπογραμμίζουν το συνεχιζόμενο πλήγμα που προκαλούν στην ψυχική υγεία οι πολλαπλές παράλληλες κρίσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τονίζοντας την επείγουσα ανάγκη των ατόμων, των κοινοτήτων, των κοινωνιών και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής να μεριμνήσουν για τη βελτίωση της ψυχικής ευημερίας σε ολόκληρη την ήπειρο και να προωθήσουν μια πιο υγιή και πιο ανθεκτική κοινωνία για τις σημερινές και τις μελλοντικές γενιές
Ποιοι είναι πιο επιρρεπής στο οικολογικό άγχος
Το οικολογικό άγχος φαίνεται ότι εξαπλώνεται ιδίως μεταξύ ατόμων των νέων γενιών, οδηγώντας σε αυξημένα επίπεδα στρες, απόγνωση και αίσθημα αδυναμίας. Χαρακτηρίζεται από έναν διάχυτο φόβο για την κλιματική αλλαγή και τις συνέπειές της και έχει αναδειχθεί σε σημαντικό προβληματισμό για την ψυχική υγεία, ειδικά των ατόμων νεαρής ηλικίας.
Πέρα από το οικολογικό άγχος, η έκθεση “Ηeadway” επισημαίνει μια σειρά παράλληλων κρίσεων που επηρεάζουν την ψυχική υγεία των ανθρώπων. Οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, οι κοινωνικές εντάσεις και η κρίση που αφορά το κόστος διαβίωσης έχουν επηρεάσει την καθημερινή ζωή εκατομμυρίων Ευρωπαίων, με το 62% αυτών να δηλώνουν ότι επηρεάζονται από την τρέχουσα πολυκρίση. Ειδικότερα, οι νέοι αναδεικνύονται ως ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έκθεσης, περίπου το 20% των παιδιών αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας κατά τη διάρκεια των σχολικών τους χρόνων, ενώ ένα στα πέντε αναφέρει δυστυχία και άγχος για το μέλλον λόγω μοναξιάς, εκφοβισμού και προκλήσεων που σχετίζονται με τις σχολικές εργασίες. Επιπλέον, το 45% των ατόμων ηλικίας 16 έως 25 ετών αναφέρουν καθημερινό άγχος και αγωνία που συνδέεται με το οικολογικό άγχος.
Ποιες είναι οι χώρες με πιο αυξημένο οικολογικό άγχος
Για πρώτη φορά από την έναρξη της πρωτοβουλίας Headway το 2017, η έκθεση «Headway – Δείκτης Ψυχικής Υγείας 3.0» εξέτασε ειδικά το οικολογικό άγχος ως νέο βασικό παράγοντα. Η έκθεση δείχνει ότι, κατά μέσο όρο, περισσότεροι από το ένα τρίτο των Ευρωπαίων (37%) αισθάνονται εκτεθειμένοι σε απειλές που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή. Σε χώρες όπου οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι ήδη αισθητές λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων, όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Ελλάδα –που ανήκουν στο λεγόμενο μεσογειακό hot spot, μια από τις περιοχές με την ταχύτερη αύξηση της θερμοκρασίας στον πλανήτη–, ο αντίκτυπος στην ψυχική υγεία μπορεί να είναι ακόμη ισχυρότερος.
Παρέχοντας μια επισκόπηση της ψυχικής υγείας στην Ευρώπη, με βάση ένα ευρύ φάσμα πληροφοριών που έχουν συλλεχθεί και αναλυθεί, ο «Δείκτης Ψυχικής Υγείας Headway» μπορεί επίσης να χρησιμεύσει ως βαρόμετρο της ικανότητας κάθε χώρας να δημιουργεί αποτελεσματικές και συγκρίσιμες βάσεις δεδομένων. Η Headway, υπό αυτή την έννοια, συνεχίζει να αναδεικνύει τις διαρθρωτικές διαφορές και τους περιορισμούς μεταξύ των διάφορων βάσεων δεδομένων και των συστημάτων υγείας και κοινωνικής φροντίδας, υποστηρίζοντας τη μεγαλύτερη συγκρισιμότητα προκειμένου να κατανοηθεί καλύτερα η τρέχουσα κατάσταση της ψυχικής υγείας του πληθυσμού στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες και ο τρόπος με τον οποίο ανταποκρίνονται στις ανάγκες που αφορούν την ψυχική υγεία.
Υπό αυτό το πρίσμα, υπάρχουν σημαντικές διαφορές στον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται τα ζητήματα ψυχικής υγείας όσον αφορά τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα, και η έκθεση υποδεικνύει υψηλότερες ή χαμηλότερες βαθμολογίες με βάση την ανταπόκριση στους χώρους εργασίας, στα σχολεία και στην κοινωνία γενικότερα.
Στην κορυφή των μετρήσεων που χρησιμοποιήθηκαν για την έκθεση Headway κατατάσσονται η Δανία, η Σουηδία και η Φινλανδία, ενώ η Σλοβακία, η Ελλάδα και η Κροατία τείνουν να έχουν χαμηλότερες βαθμολογίες. Είναι σημαντικό όμως να τονίσουμε ότι η μείωση της βαθμολογίας μιας χώρας δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας έχουν επιδεινωθεί, αλλά μπορεί μάλλον να υποδηλώνει ότι άλλες χώρες έχουν βελτιωθεί με σχετικά ταχύτερο ρυθμό.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την έκθεση «Headway: Ένας νέος οδικός χάρτης για την ψυχική υγεία» ή για να πραγματοποιήσετε λήψης της έκθεσης, επισκεφθείτε τη διεύθυνση: https://healthcare.ambrosetti.eu/it/incontri/view/12938.
