Ξέρετε ότι μια μικρή ομάδα ανθρώπων δεν βιώνει καμία ευχαρίστηση ακούγοντας μουσική παρά τη φυσιολογική ακοή τους; Πριν από περίπου μια δεκαετία, επιστήμονες ανέπτυξαν ένα ερωτηματολόγιο για να μετρήσουν πώς αντιλαμβάνονται οι άνθρωποι την μουσική σε σχέση με τα συναισθήματα, τη διάθεση, την κίνηση και την κοινωνική σύνδεση; Στο πλαίσιο αυτής της μελέτης, οι επικεφαλής εντόπισαν μια μικρή ομάδα ανθρώπων που δεν αισθάνονται καμία ευχαρίστηση όταν άκουγαν μουσική, παρόλο που η ακοή τους ήταν φυσιολογική. Αυτό το φαινόμενο καταγράφτηκε ως «ειδική μουσική ανηδονία». Εμφανίζεται όταν οι περιοχές του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για την ακοή αποτυγχάνουν να επικοινωνήσουν σωστά με τις περιοχές του εγκεφάλου που ενεργοποιούν συναισθήματα ανταμοιβής.
Πώς η μουσική ανηδονία συνδέεται με τα συστήματα ανταμοιβής
Στη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Cell Press Trends in Cognitive Sciences και χρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ισπανικό Υπουργείο Επιστήμης και Καινοτομίας, την κυβέρνηση της Καταλονίας, τα Καναδικά Ινστιτούτα Έρευνας Υγείας και το Fondation pour l’Audition στο Παρίσι, οι ερευνητές που περιέγραψαν για πρώτη φορά αυτή την κατάσταση, εξηγούν πώς η ειδική ανηδονία στη μουσική μπορεί να μας δώσει περισσότερες πληροφορίες για το πώς οι άνθρωποι βιώνουν την ευχαρίστηση και την ευτυχία γενικότερα.
Ο επικεφαλής της μελέτης, Δρ Josep Marco-Pallarés του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης εξηγεί ότι η διερεύνηση αυτών των κυκλωμάτων θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για νέες έρευνες σχετικά με τις διαταραχές που σχετίζονται με την ανταμοιβή, όπως η ανηδονία, ο εθισμός ή οι διατροφικές διαταραχές.
Η μουσική ανηδονία ως δείκτης ψυχικής υγείας
Παρόλο που άτομα με μουσική ανηδονία μπορούν να αναγνωρίσουν και να επεξεργαστούν μελωδίες χωρίς καμία δυσκολία -επιβεβαιώνοντας ότι το ακουστικό σύστημα λειτουργεί κανονικά – δεν αισθάνονται καμία ευχαρίστηση από την εμπειρία. Όταν ακούνε μουσική, αυτά τα άτομα παρουσιάζουν μειωμένη δραστηριότητα στο κύκλωμα ανταμοιβής – το τμήμα του εγκεφάλου που επεξεργάζεται και τις υπόλοιπες ανταμοιβές, συμπεριλαμβανομένου του φαγητού, του σεξ και άλλων ερεθισμάτων. Οι επικεφαλής της έρευνας, μεταξύ των οποίων ο νευροεπιστήμονας Ernest Mas-Herrero του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης, υποψιάζονται ότι εάν το κύκλωμα ανταμοιβής δεν λειτουργεί καλά, το άτομο είναι πιθανό εκτός από μουσική ανηδονία, να απολαμβάνει λιγότερη ευχαρίστηση από κάθε είδους ανταμοιβή. Οι ερευνητές εξακολουθούν να μην γνωρίζουν ακριβώς γιατί μερικοί άνθρωποι αναπτύσσουν μουσική ανηδονία, αλλά τόσο το γενετικό υπόβαθρο όσο και όσο και οι εμπειρίες ζωής φαίνεται να παίζουν ρόλο. Υποψιάζονται επίσης ότι η διάγνωση μουσικής ανηδονίας θα μπορούσε να είναι ένας προγνωστικός δείκτης που καταδεικνύει ότι πιθανόν κάποιος πάσχει γενικότερα από ανηδονία. Περισσότερες μελέτες όμως πάνω σε αυτό χρειάζεται να διεξαχθούν. Μέχρι να φτάσει η επιστήμη σε σαφή και ξεκάθαρα συμπεράσματα θα μπορούσε ο καθένας να παρατηρήσει μόνος του τα συναισθήματα που του προκαλεί το άκουσμα της μουσικής ή ενός τραγουδιού και εφόσον εντοπίσει ανηδονία να εξετάσει αν κι άλλα ερεθίσματα στη ζωή του προκαλούν μειωμένη ευχαρίστηση.
