Η κατανάλωση αλκοόλ βλάπτει σοβαρά τον οργανισμό με πολλούς τρόπους, προκαλώντας σημαντικά προβλήματα υγείας, μεταξύ άλλων και στα οστά. Κυρίως στην εφηβική ηλικία και τα πρώτα χρόνια της ενηλικίωσης, υπονομεύει την ανθεκτικότητα του σκελετού, δημιουργώντας πρόσφορο έδαφος για μελλοντική εμφάνιση οστεοπόρωσης. Σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα, η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών μπλοκάρει τη σωστή ανάπτυξη και τη φυσική ανανέωση των οστικών κυττάρων, αποδυναμώνοντας την πυκνότητα των οστών.
«Τα οστά είναι ζωντανοί ιστοί. Αναπτύσσονται γρήγορα μέχρι το τέλος της εφηβείας, φτάνοντας στη μέγιστη μάζα τους στην ηλικία των 20-25 ετών. Σε όλη τη διάρκεια της υπόλοιπης ζωής, ανανεώνονται διαρκώς, για να διατηρείται η ανθεκτικότητά τους.Ωστόσο, από την ηλικία περίπου των 50 ετών ή λίγο νωρίτερα η πυκνότητά τους αρχίζει να μειώνεται, επιφέροντας μια συνολική απώλεια κατά περίπου 40% μέχρι το 70ό έτος της ηλικίας. Καθώς ο σκελετός εξασθενεί λόγω γήρανσης, είναι αρκετά πιθανό να φτάσει σε σημείο όπου ακόμα και η πιο μικρή πίεση να προκαλέσει κάταγμα», εξηγεί ο διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών και εξειδικευμένος στις αρθροπλαστικές ισχίου & γόνατος Ορθοπαιδικός Χειρουργός δρ Αθανάσιος Τσουτσάνης.
«Ενώ η γήρανση είναι μια αναπόφευκτη φυσική διαδικασία, υπάρχουν ορισμένες καθημερινές συνήθειες που καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την ταχύτητα με την οποία μειώνεται η οστική πυκνότητα. Η κατανάλωση αλκοόλ είναι μια τις πιο καθοριστικές», προσθέτει, εξηγώντας τους μηχανισμούς μέσω των οποίων συμβαίνει αυτό.
Η κατανάλωση αλκοόλ στην εφηβεία εμποδίζει την ανάπτυξη των οστών
Η επίτευξη της μέγιστης οστικής μάζας κατά τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής περιορίζει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης οστεοπόρωσης και μελλοντικών καταγμάτων.
Αν και τα γονίδια είναι ο καθοριστικότερος παράγοντας, το ποτό κατά την εφηβεία εμποδίζει την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας, δημιουργώντας αδύναμα οστά, εκτεθειμένα σε σοβαρούς τραυματισμούς κατά την ενήλικη ζωή.
Πώς επηρεάζει η κατανάλωση αλκοόλ τα οστά στους ενήλικες
Στους ενήλικες, η κατανάλωση αλκοόλ ανατρέπει τη διαρκή ισορροπία μεταξύ της αποδόμησης και της αναγέννησης του σκελετού. Αυτό συμβαίνει επειδή μπλοκάρει τη δράση των οστεοβλαστών, των ειδικών κυττάρων που δημιουργούν νέο οστικό ιστό. Επηρεάζει, επίσης, την απορρόφηση ασβεστίου που είναι ο δομικός λίθος των οστών, καταστρέφοντας το βλεννογόνο του εντέρου. Επηρεάζει το πάγκρεας, βλάπτει το ήπαρ και τον μεταβολισμό της βιταμίνης D, που είναι απαραίτητη για την απορρόφηση ασβεστίου, μειώνει τα οιστρογόνα και την τεστοστερόνη, αποδυναμώνοντας τα οστά και επιβραδύνοντας την αναγέννησή τους, αυξάνοντας τον κίνδυνο οστεοπόρωσης. Σημαντικές διαταραχές εμφανίζονται και σε διάφορες ορμόνες που κανονικά προστατεύουν το ανθρώπινο σκελετικό σύστημα. Συγκεκριμένα, το αλκοόλ ελαττώνει τα οιστρογόνα, επιβραδύνοντας τη φυσική ανανέωση του σκελετού. Παράλληλα, αυξάνει την κορτιζόλη και την παραθορμόνη. Η μεγάλη συγκέντρωση κορτιζόλης μειώνει τη δημιουργία νέου ιστού και επιταχύνει τη φθορά του, ενώ η αυξημένη παραθορμόνη απομακρύνει το απαραίτητο ασβέστιο από τα οστά. Η μακροχρόνια κατανάλωση αλκοόλ προκαλεί, επίσης, διατροφικές ελλείψεις σε πρωτεΐνες, μαγνήσιο και ψευδάργυρο, που είναι απαραίτητα για την παραγωγή κολλαγόνου και την επούλωση των οστών εξηγεί ο κύριος Τσουτσάνης.
Είναι αναστρέψιμη η ζημιά που προκαλείται στα οστά από το αλκοόλ;
Η διακοπή του αποκαθιστά τη δράση των οστεοβλαστών, η πυκνότητα επανέρχεται καθώς ομαλοποιείται η απορρόφηση ασβεστίου και βιταμίνης D, βελτιώνει την απαραίτητη διατροφική ισορροπία, ενώ η ορμονική ισορροπία που επέρχεται επιτρέπει στα οιστρογόνα και την τεστοστερόνη να προστατεύσουν τον σκελετό.
«Υπάρχουν έρευνες που υποστηρίζουν ότι η ελαφρά ή μέτρια κατανάλωση αλκοόλ ενδεχομένως να βοηθά στην υγεία των οστών. Ωστόσο, τα συμπεράσματα δεν είναι οριστικά. Ακόμα δεν έχει προσδιοριστεί τι συνιστά ήπια ή μέτρια κατανάλωση, καθώς στις αναθεωρημένες συστάσεις η ποσότητα ολοένα μειώνεται. Ούτε έχει αποδειχθεί το είδος του ποτού που είναι πιο ασφαλές, αφού η μπύρα έχει πολύ μικρότερη ποσότητα αλκοόλ από την τεκίλα ή το ουίσκι, παρότι και τα δύο υπολογίζονται ως ένα ποτό, αλλά ούτε σε τι ποσοστό οι ουσίες που περιέχουν ορισμένα (κρασί και μπύρα) και είναι ωφέλιμες για την υγεία των οστών (πυρίτιο, πολυφαινόλες και αντιοξειδωτικά) επιδρούν ευεργετικά.
Καμία από τις έρευνες δεν δίνει σαφή και οριστική απάντηση, οπότε ασφαλέστερη είναι η αποχή από το αλκοόλ ή η ελαφρά κατανάλωσή του», καταλήγει ο δρ Τσουτσάνης.
