Health Today Magazine

Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας: Η εξάλειψη είναι πλέον ένας ρεαλιστικός στόχος

Θέλεις να βλέπεις τα νέα του
healthtodaymag.gr πρώτα στη Google;
Πρόσθεσέ μας στις προτιμώμενες πηγές σου:

Πρόσθεσε το healthtodaymag.gr
στα αγαπημένα σου στη Google

Εμβολιασμός κατά του HPV, προληπτικός έλεγχος και σύγχρονες θεραπείες αλλάζουν τα δεδομένα για μία από τις πλέον αποτρέψιμες μορφές καρκίνου

Η 17η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) ως Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας, αναδεικνύοντας τη δυνατότητα να εξαλειφθεί μία κακοήθεια ως πρόβλημα δημόσιας υγείας. Ο εμβολιασμός κατά του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV), ο συστηματικός προσυμπτωματικός έλεγχος και η έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση αποτελούν τους τρεις βασικούς πυλώνες αυτής της παγκόσμιας προσπάθειας.

Η σχετική στρατηγική του ΠΟΥ ξεκίνησε το 2020, θέτοντας ως στόχο τη δραστική μείωση των νέων περιστατικών και των θανάτων από τη νόσο. Ωστόσο, παρά τις σημαντικές επιστημονικές εξελίξεις, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία.

Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία του ΠΟΥ, το 2024 καταγράφηκαν παγκοσμίως περίπου 604.000 νέα περιστατικά και 280.000 θάνατοι. Το μεγαλύτερο βάρος της νόσου εξακολουθούν να επωμίζονται χώρες όπου η πρόσβαση στον εμβολιασμό και στις υπηρεσίες πρόληψης παραμένει περιορισμένη.

Τα παραπάνω επισημαίνουν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Δρ. Μαρία Καπαρέλου, Παθολόγος – Ογκολόγος, και Θάνος Δημόπουλος, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής και τέως Πρύτανης του ΕΚΠΑ.

Ο HPV στο επίκεντρο της νόσου

Η ανάπτυξη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας συνδέεται σχεδόν πάντοτε με την εμμένουσα λοίμωξη από ογκογόνους τύπους του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (Human Papillomavirus – HPV), κυρίως τους τύπους 16 και 18.

Ο HPV είναι ένας εξαιρετικά συχνός σεξουαλικώς μεταδιδόμενος ιός. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η λοίμωξη υποχωρεί αυτόματα χάρη στη δράση του ανοσοποιητικού συστήματος. Όταν, όμως, η λοίμωξη από ορισμένους ογκογόνους τύπους επιμένει, μπορεί να προκαλέσει προκαρκινικές αλλοιώσεις, οι οποίες σε βάθος χρόνου ενδέχεται να εξελιχθούν σε διηθητικό καρκίνο.

Ο εμβολιασμός αποτελεί το ισχυρότερο όπλο πρόληψης

Ο εμβολιασμός έναντι του HPV αποτελεί βασικό μέτρο πρωτογενούς πρόληψης. Τα διαθέσιμα εμβόλια προσφέρουν υψηλή προστασία έναντι των σημαντικότερων ογκογόνων τύπων του ιού, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης προκαρκινικών αλλοιώσεων και καρκίνου.

Ο εμβολιασμός συστήνεται κατά προτεραιότητα πριν από την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας και αφορά τόσο τα κορίτσια όσο και τα αγόρια. Με αυτόν τον τρόπο προστατεύονται και τα δύο φύλα από τις κακοήθειες που σχετίζονται με τον HPV.

Εξίσου σημαντικός είναι ο τακτικός προσυμπτωματικός έλεγχος, μέσω του τεστ Παπανικολάου και του μοριακού ελέγχου HPV DNA, σύμφωνα με τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες. Οι εξετάσεις αυτές επιτρέπουν την έγκαιρη αναγνώριση προκαρκινικών αλλοιώσεων ή λοιμώξεων υψηλού κινδύνου, πριν ακόμη εμφανιστούν συμπτώματα.

Η έγκαιρη αντιμετώπιση των προκαρκινικών αλλοιώσεων μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξή τους σε καρκίνο. Αξίζει, ωστόσο, να υπογραμμιστεί ότι ο εμβολιασμός δεν υποκαθιστά τον προληπτικό έλεγχο. Αντίθετα, οι δύο παρεμβάσεις λειτουργούν συμπληρωματικά.

Τα συμπτώματα που χρειάζονται διερεύνηση

Στα αρχικά στάδια, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα. Η εμφάνιση ασυνήθιστης κολπικής αιμορραγίας, ιδιαίτερα μετά τη σεξουαλική επαφή ή την εμμηνόπαυση, επίμονων ασυνήθιστων κολπικών εκκρίσεων ή πυελικού πόνου απαιτεί άμεση γυναικολογική αξιολόγηση.

Η απουσία συμπτωμάτων δεν αποκλείει την ύπαρξη προκαρκινικών αλλοιώσεων, γεγονός που καθιστά τον τακτικό προληπτικό έλεγχο καθοριστικής σημασίας.

Η ανοσοθεραπεία αλλάζει τη θεραπευτική αντιμετώπιση

Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί και στη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου. Στα αρχικά στάδια, η χειρουργική θεραπεία μπορεί να προσφέρει ίαση, ενώ στην τοπικά προχωρημένη νόσο η χημειοακτινοθεραπεία αποτελεί βασικό θεραπευτικό πυλώνα.

Τα τελευταία χρόνια, η ανοσοθεραπεία έχει συμβάλει ουσιαστικά στη διεύρυνση των θεραπευτικών επιλογών. Η μελέτη KEYNOTE-A18 ανέδειξε σημαντική βελτίωση της συνολικής επιβίωσης με την προσθήκη pembrolizumab στη χημειοακτινοθεραπεία και τη συνέχισή του ως θεραπεία συντήρησης σε ασθενείς με υψηλού κινδύνου τοπικά προχωρημένη νόσο.

Παράλληλα, η μελέτη KEYNOTE-826 κατέδειξε σημαντικό όφελος επιβίωσης από την προσθήκη pembrolizumab στη χημειοθεραπεία, με ή χωρίς bevacizumab, σε ασθενείς με επίμονη, υποτροπιάζουσα ή μεταστατική νόσο, ιδιαίτερα σε εκείνες των οποίων οι όγκοι εκφράζουν PD-L1.

Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν τις θεραπευτικές δυνατότητες ακόμη και σε προχωρημένα στάδια της νόσου, προσφέροντας νέες προοπτικές στους ασθενείς.

Ο στόχος του ΠΟΥ για το 2030

Η παγκόσμια στρατηγική του ΠΟΥ θέτει συγκεκριμένους στόχους για το 2030, γνωστούς ως στόχους 90-70-90:

  • Το 90% των κοριτσιών να έχει ολοκληρώσει τον εμβολιασμό κατά του HPV έως την ηλικία των 15 ετών.
  • Το 70% των γυναικών να έχει υποβληθεί σε προσυμπτωματικό έλεγχο υψηλής αποτελεσματικότητας έως την ηλικία των 35 ετών και ξανά έως την ηλικία των 45 ετών.
  • Το 90% των γυναικών με προκαρκινικές αλλοιώσεις ή διηθητικό καρκίνο να έχει λάβει την κατάλληλη θεραπεία.

Η 17η Νοεμβρίου αποτελεί μια σημαντική υπενθύμιση ότι η εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ως προβλήματος δημόσιας υγείας δεν αποτελεί πλέον ένα μακρινό επιστημονικό όραμα, αλλά έναν εφικτό στόχο.

Η ενημέρωση, ο εμβολιασμός, ο συστηματικός προληπτικός έλεγχος και η ισότιμη πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπείες μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά την πορεία της νόσου και να σώσουν χιλιάδες ζωές.

Για πρώτη φορά, η επιστημονική κοινότητα έχει τη δυνατότητα όχι μόνο να αντιμετωπίζει αποτελεσματικότερα έναν καρκίνο, αλλά και να προλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό την εμφάνισή του.

Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
Email