Ομιλία για τις επιπτώσεις των προϊόντων καπνού και νικοτίνης στη στοματική υγεία, καθώς και για πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τις διαφορές στην έκθεση και τις εκβάσεις στοματικής υγείας στους χρήστες εναλλακτικών προϊόντων νικοτίνης που προηγουμένως κάπνιζαν συμβατικά τσιγάρα απηύθυνε ο διακεκριμένος Καθηγητής Peter Lingström, Πρόεδρος του Τμήματος Τερηδονολογίας στο Ινστιτούτο Οδοντολογίας της Ακαδημίας Sahlgrenska, Πανεπιστήμιο Gothenburg, Σουηδία (Professor and Chairman of the Department of Cariology, Institute of Odontology, Sahlgrenska Academy, University of Gothenburg, Sweden).
Την εκδήλωση διοργάνωσε το επιστημονικό τμήμα PMI Science Greece στο πλαίσιο σειράς επιστημονικών συναντήσεων που απευθύνονται αποκλειστικά σε επιστήμονες και επαγγελματίες υγείας. Η εκδήλωση διεξήχθη διαδικτυακά, ενώ ταυτόχρονα φιλοξενήθηκε με φυσική παρουσία σε τρεις ελληνικές πόλεις, με συντονιστές τους:
Αθήνα: Ελευθερία Τζάρντα, Χειρουργός Οδοντίατρος με ειδική εκπαίδευση στην Εμφυτευματολογία
Θεσσαλονίκη: Νικόλαος Μαρουφίδης, DDS, MSc, PhD, Ειδικός Χειρουργός Στόματος
Ιωάννινα: Γεώργιος Παπανικολάου, Ειδικός Περιοδοντολόγος, ειδικευθείς στο Τμήμα Περιοδοντολογίας της Ακαδημίας Sahlgrenska, στο Πανεπιστήμιο Gothenburg, Σουηδία.
Ο Καθηγητής Lingström ξεκίνησε την ομιλία του αναφέροντας πως η στοματική υγεία αποτελεί ζήτημα δημόσιας υγείας. Σύμφωνα με τον ορισμό του ΠΟΥ, εξήγησε, η στοματική υγεία δεν αφορά μόνο τη λειτουργική ακεραιότητα του στόματος, των οδόντων και των στοματοπροσωπικών δομών, αλλά έχει επίσης ψυχοκοινωνικές διαστάσεις, επηρεάζοντας την αυτοεκτίμηση, την ευεξία και τη δυνατότητα συμμετοχής του ατόμου σε καθημερινές δραστηριότητες χωρίς να βιώνει πόνο ή ενόχληση.
Η πρόκληση είναι τεράστια, επισήμανε ο Καθηγητής. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Έκθεση Στοματικής Υγείας του ΠΟΥ (2022), ο επιπολασμός των στοματικών νοσημάτων παγκοσμίως ανέρχεται σε 3.474 εκατομμύρια άτομα, υπερβαίνοντας κατά πολύ τον επιπολασμό άλλων μειζόνων μη μεταδιδόμενων νόσων, όπως οι ψυχικές διαταραχές (967 εκατ.), τα καρδιαγγειακά νοσήματα (522 εκατ.), ο σακχαρώδης διαβήτης (458 εκατ.), τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα (453 εκατ.) και οι κακοήθεις νεοπλασίες (86 εκατ.).
Η τερηδόνα αποτελεί την πιο συχνή μη μεταδιδόμενη νόσο παγκοσμίως: σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι πάσχοντες από μη αντιμετωπισθείσα τερηδόνα μόνιμων οδόντων ανέρχονται σε 2.431 εκατομμύρια άτομα, ενώ επιπλέον άλλα 621 εκατομμύρια άτομα πάσχουν από τερηδόνα των νεογιλών οδόντων.
Ο Καθηγητής Lingström περιέγραψε τα κυριότερα στοματικά νοσήματα που έχουν μελετηθεί σε σχέση με τη χρήση καπνού και νικοτίνης: τερηδόνα, αποχρωματισμός, ουλίτιδα, μεταβολές του στοματικού βλεννογόνου, περιοδοντίτιδα, περιεμφυτευματίτιδα (φλεγμονή γύρω από τα εμφυτεύματα), χαλίτωση (κακοσμία στόματος), στοματική μικροχλωρίδα (μικροβίωμα) και οδοντικό βιοϋμένιο (μικροβιακή πλάκα). Οι σύγχρονες έρευνες, υπογράμμισε, συνδυάζουν ποιοτικές μεθόδους και ποσοτικές προσεγγίσεις, όπως εις βάθος συνεντεύξεις και ομάδες εστίασης. Οι μεθοδολογίες αυτές, χρησιμοποιούμενες συνδυαστικά, οδηγούν σε πληρέστερη κατανόηση της κατάστασης στοματικής υγείας και προσφέρουν πολύτιμα δεδομένα για την κλινική πράξη και τον σχεδιασμό τεκμηριωμένων πολιτικών.
Συγκρίνοντας τον αντίκτυπο διαφόρων ουσιών –συμπεριλαμβανομένων του καπνίσματος συμβατικών τσιγάρων, της χρήσης ναργιλέ και των ηλεκτρονικών τσιγάρων (άτμισμα)– στη στοματική υγεία, ο Καθηγητής Lingström εντόπισε πως η ξηροστομία, ο αυξημένος κίνδυνος τερηδόνας και οι δυσμενείς μεταβολές στον βλεννογόνο του στόματος αποτελούν συνήθεις επιπτώσεις πολλών κατηγοριών προϊόντων.
Σημαντικό τμήμα της παρουσίασης ήταν αφιερωμένο στις επιδράσεις του σουηδικού snus στη στοματική υγεία και τα νέα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τα pouches (σακουλάκια) νικοτίνης χωρίς καπνό (NPs).
Ο Καθηγητής παρουσίασε ευρήματα από μία σειρά πρόσφατων κλινικών μελετών που διεξήχθησαν σε άτομα που έκαναν τακτική χρήση snus που περιέχει καπνό και διερεύνησαν τις επιπτώσεις της μετάβασης από το snus στη χρήση pouches νικοτίνης για περιόδους τεσσάρων έως έξι εβδομάδων. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των εν λόγω μελετών, η μετάβαση αυτή σχετίστηκε με βελτιώσεις στην τερηδόνα, τον αποχρωματισμό, τον στοματικό βλεννογόνο και την περιοδοντική υγεία των συμμετεχόντων.
Ο Καθηγητής Lingström παρουσίασε κλινικά σημαντικά επιστημονικά δεδομένα που δείχνουν πως η μετάβαση από το snus με καπνό στη χρήση pouches νικοτίνης (NPs) συνδέεται με μεταβολές σε πολλές συνιστώσες της στοματικής υγείας, συμπεριλαμβανομένων της σοβαρότητας των αλλοιώσεων του βλεννογόνου, του οξεογόνου δυναμικού της οδοντικής πλάκας, του αποχρωματισμού των οδόντων και περιοδοντικών δεικτών. Αν και τα pouches νικοτίνης δεν είναι πλήρως απαλλαγμένα από κινδύνους, τα δεδομένα που παρουσιάσθηκαν ενδέχεται να υποδεικνύουν σημαντική δυνητική μείωση του κινδύνου για τους χρήστες snus που μεταβαίνουν σε εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης χωρίς καπνό. Τα ευρήματα αυτά μπορούν να είναι χρήσιμα σε οδοντιάτρους και επαγγελματίες στοματικής υγείας, οι οποίοι έχουν ασθενείς που χρησιμοποιούν καπνικά προϊόντα χωρίς καύση καπνού.
