Το μελάνωμα προέρχεται από τα μελανοκύτταρα, τα κύτταρα που δίνουν χρώμα στο δέρμα. Αν και αποτελεί μικρό ποσοστό των καρκίνων του δέρματος, είναι ιδιαίτερα επιθετικό, καθώς μπορεί να εξαπλωθεί γρήγορα σε άλλα όργανα. Ακόμη και μετά από πλήρη χειρουργική αφαίρεση του όγκου και συμπληρωματική θεραπεία, ο κίνδυνος επανεμφάνισης παραμένει υψηλός. Σε ορισμένα στάδια, έως και 1 στους 2 ασθενείς μπορεί να εμφανίσει υποτροπή μέσα σε πέντε χρόνια.
Νέες ωστόσο θεραπευτικές εξελίξεις αυξάνουν την αισιοδοξία καθώς οι ειδικοί εκτιμούν ότι η αντιμετώπιση του μελανώματος υψηλού κινδύνου θα αλλάξει πολύ σύντομα ριζικά, περνώντας από
τη μονοθεραπεία σε συνδυασμό ανοσοθεραπείας και εξατομικευμένου εμβολιασμού.
Σύμφωνα με πρόσφατα πενταετή δεδομένα από κλινική μελέτη, ένα εξατομικευμένο αντικαρκινικό
εμβόλιο, όταν συνδυάζεται με ανοσοθεραπεία, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τις φαρμακευτικές εταιρείες Moderna και Merck και αφορά ένα εμβόλιο mRNA το οποίο χορηγείται σε συνδυασμό με ανοσοθεραπευτικό φάρμακο.
Η αντιμετώπιση του μελανώματος υψηλού κινδύνου αναμένεται ν’ αλλάξει πολύ σύντομα ριζικά, περνώντας από τη μονοθεραπεία σε συνδυασμό ανοσοθεραπείας και εξατομικευμένου εμβολιασμού
Η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής –
Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ),
μας δίνουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον θεραπευτικό αυτό συνδυασμό.
Πώς λειτουργεί το πρωτοποριακό εμβόλιο
Οι κύριοι Σταυροπούλου και Δημόπουλος εξηγούν ότι πρόκειται για ένα πρωτοποριακό εμβόλιο mRNA, σχεδιασμένο ξεχωριστά για κάθε ασθενή. Χρησιμοποιεί γενετικές πληροφορίες από τον ίδιο τον όγκο, ώστε να «εκπαιδεύσει» το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να επιτίθεται σε
συγκεκριμένα καρκινικά χαρακτηριστικά. Με απλά λόγια, το εμβόλιο λειτουργεί σαν ένας «οδηγός στόχευσης» για την άμυνα του οργανισμού.
Εφόσον τα αποτελέσματα της εν λόγω μελέτης επιβεβαιωθούν και σε μελέτες Φάσης 3, ο συνδυασμός ανοσοθεραπείας και εμβολίου αναμένεται να εγκριθεί από τις ρυθμιστικές αρχές και θα αποτελέσει το πρώτο εξατομικευμένο αντικαρκινικό εμβόλιο mRNA που θα κυκλοφορήσει στην αγορά
Και πώς η ανοσοθεραπεία
Από την άλλη η εν λόγω ανοσοθεραπεία που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη σε συνδυασμό με το εμβόλιο ανήκει στις ανοσοθεραπείες αναστολής σημείων ελέγχου. Τα καρκινικά κύτταρα συχνά «απενεργοποιούν» το ανοσοποιητικό σύστημα προκειμένου να επιβιώσουν. Το συγκεκριμένο φάρμακο μπλοκάρει αυτόν τον μηχανισμό, επιτρέποντας στα Τ-κύτταρα να επιτεθούν ξανά στον καρκίνο.
Πόσο μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής η συνδυαστική θεραπεία
Στη μελέτη στην οποία συμμετείχαν 157 ασθενείς με μελάνωμα σταδίου III ή IV, υψηλού κινδύνου, όλοι μετά από πλήρη χειρουργική αφαίρεση του όγκου διαπιστώθηκε μετά από πέντε χρόνια παρακολούθησης, ότι οι ασθενείς που έλαβαν τον συνδυασμό των θεραπειών εμβολίου και ανοσοθεραπείας παρουσίασαν 49% μικρότερο κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου σε σύγκριση με όσους έλαβαν μόνο ανοσοθεραπεία. Παράλληλα, τα δεδομένα ασφάλειας παρέμειναν σταθερά, χωρίς να προκύψουν νέες ανησυχίες.
Εφόσον τα αποτελέσματα της εν λόγω μελέτης επιβεβαιωθούν και σε μελέτες Φάσης 3, ο συνδυασμός αναμένεται να εγκριθεί από τις ρυθμιστικές αρχές και το συγκεκριμένο σχήμα θα αποτελέσει το πρώτο εξατομικευμένο αντικαρκινικό εμβόλιο mRNA που θα κυκλοφορήσει στην αγορά.
Τα αποτελέσματα αυτά «αναδεικνύουν το τεράστιο δυναμικό της τεχνολογίας mRNA στην ογκολογία» και ανοίγουν τον δρόμο για νέες, πιο στοχευμένες θεραπείες στο μέλλον.
Πηγή: HEALTH TODAY MAGAZINE
