Η σχέση καφέ και ρευματοειδούς αρθρίτιδας έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών ερευνών. Παλαιότερες μελέτες είχαν συσχετίσει την αυξημένη κατανάλωση καφέ με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης οροθετικής νόσου. Ωστόσο, νεότερες αναλύσεις δεν επιβεβαίωσαν αυτή τη σχέση.
Σήμερα φαίνεται ότι η μέτρια κατανάλωση καφέ δεν αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, καθώς δεν υπάρχουν ισχυρά δεδομένα που να δικαιολογούν γενικευμένη αποφυγή του καφέ σε ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα. H επίδραση πιθανότατα εξαρτάται από γενετικούς, περιβαλλοντικούς και μεταβολικούς παράγοντες.
«Η σχέση καφέ–ανοσοποιητικού είναι πολύ πιο σύνθετη από όσο πιστεύαμε παλαιότερα», σημειώνει η Ρευματολόγος Ελένη Κομνηνού η οποία εξηγεί ότι η καφεΐνη ανήκει στις μεθυλοξανθίνες και δρα κυρίως μέσω αναστολής των υποδοχέων αδενοσίνης η οποίς αποτελεί σημαντικό ρυθμιστή της φλεγμονώδους απάντησης και της λειτουργίας των ανοσοκυττάρων. «Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι σε μέτριες ποσότητες η καφεΐνη φαίνεται να εμφανίζει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, ενώ η υπερβολική κατανάλωση ενδέχεται να έχει διαφορετικές επιδράσεις ανάλογα με το γενετικό υπόβαθρο και τη συνολική κατάσταση υγείας του ατόμου», αναφέρει τέλος η γιατρός. Όσον αφορά τώρα στο Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο, το σύνδρομο Sjögren και στις σπονδυλαρθρίτιδες, τα διαθέσιμα δεδομένα είναι περιορισμένα. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις ότι η κατανάλωση καφέ επιδεινώνει τη δραστηριότητα αυτών των νοσημάτων. Αντίθετα, ορισμένες μελέτες υποστηρίζουν ότι οι αντιοξειδωτικές ουσίες του καφέ μπορεί να συμβάλλουν στη μείωση της χρόνιας φλεγμονής χαμηλού βαθμού.
Η αξία της ισορροπημένης κατανάλωσης
«Η σύγχρονη επιστημονική γνώση δεν υποστηρίζει ότι ο καφές αποτελεί εχθρό του ανοσοποιητικού συστήματος. Αντίθετα, φαίνεται ότι η μέτρια κατανάλωσή του μπορεί να ασκεί ανοσοτροποποιητικές και αντιφλεγμονώδεις δράσεις μέσω της καφεΐνης, των πολυφαινολών και της επίδρασής του στο εντερικό μικροβίωμα.
Όσον αφορά τα αυτοάνοσα νοσήματα, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να δικαιολογούν γενικευμένη αποφυγή του καφέ. Η ανοχή, η συνολική διατροφή, οι συνυπάρχουσες παθήσεις και οι εξατομικευμένες ανάγκες κάθε ασθενούς παραμένουν οι σημαντικότεροι παράγοντες.
Ίσως τελικά το ερώτημα να μην είναι αν ο καφές επηρεάζει το ανοσοποιητικό, αλλά με ποιον τρόπο η ισορροπημένη κατανάλωσή του μπορεί να ενταχθεί σε έναν συνολικά υγιεινό τρόπο ζωής που υποστηρίζει την καλή λειτουργία του οργανισμού και τη ρύθμιση της φλεγμονής», καταλήγει η κ. Κομνηνού.
