Σύμφωνα με στοιχεία από την Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία, επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι περίπου το 1% έως 6% των παιδιών κάτω των 6 ετών εμφανίζουν αμβλυωπία ή παράγοντες κινδύνου για την εμφάνισή της, όπως στραβισμό ή ανισομετρωπία.
Συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις καταγράφουν ότι η συχνότητα της αμβλυωπίας κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 1% και 5%, ενώ στην Ευρώπη εκτιμάται ότι φτάνει περίπου στο 2,6% του παιδικού πληθυσμού.
Η αξία του πληθυσμιακού ελέγχου αποτυπώνεται και σε συγκεκριμένους δείκτες αποτελεσματικότητας. Μελέτες πληθυσμού έχουν δείξει ότι ο έλεγχος όρασης στην ηλικία των 3–4 ετών μπορεί να προλάβει μία περίπτωση αμβλυωπίας για κάθε περίπου 48 παιδιά που εξετάζονται.
Σε ποια ηλικία πρέπει να εξετάζονται τα παιδιά για την καλύτερη πρόβλεψη οφθαλμολογικών προβλημάτων
Η αξία του πληθυσμιακού ελέγχου αποτυπώνεται και σε συγκεκριμένους δείκτες αποτελεσματικότητας. Μελέτες πληθυσμού έχουν δείξει ότι ο έλεγχος όρασης στην ηλικία των 3–4 ετών μπορεί να προλάβει μία περίπτωση αμβλυωπίας για κάθε περίπου 48 παιδιά που εξετάζονται.
Εξάλλου η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι ο έλεγχος της όρασης στην ηλικία των 3 έως 5 ετών είναι ιδιαίτερα σημαντικός από Οφθαλμιάτρους και όχι από άλλα συναφή επαγγέλματα, καθώς επιτρέπει την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση προβλημάτων πριν ολοκληρωθεί η κρίσιμη περίοδος ανάπτυξης του οπτικού συστήματος.
Επίσης βάση τις συστάσεις της U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF), όλα τα παιδιά ηλικίας 3 έως 5 ετών θα πρέπει να υποβάλλονται τουλάχιστον μία φορά σε έλεγχο όρασης από Οφθαλμίατρο, ώστε να ανιχνεύεται η αμβλυωπία – γνωστή και ως «τεμπέλικο μάτι» – καθώς και οι παράγοντες κινδύνου που συνδέονται με αυτή.
Τι περιλαμβάνει ο πλήρης έλεγχος όρασης
Ο πλήρης έλεγχος της όρασης αποτελεί ιατρική πράξη και διενεργείται από Οφθαλμίατρο. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, έλεγχο της οφθαλμοκινητικότητας και του στραβισμού, εξέταση των δομών του οφθαλμού, αξιολόγηση του πρόσθιου και οπίσθιου ημιμορίου, καθώς και εξειδικευμένες εξετάσεις όπως η κυκλοπληγική διάθλαση όπου απαιτείται. Η ολοκληρωμένη αυτή προσέγγιση επιτρέπει την έγκαιρη διάγνωση όχι μόνο της αμβλυωπίας αλλά και άλλων οφθαλμικών παθήσεων.
Πώς η όραση επηρεάζει τη σχολική επίδοση
Η καλή λειτουργία της όρασης επηρεάζει άμεσα τη μαθησιακή διαδικασία. Παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες ή διαταραχές αυτιστικού φάσματος είναι ιδιαίτερα σημαντικό να υποβάλλονται σε πλήρη έλεγχο από Οφθαλμίατρο, ώστε να αποκλείονται παράγοντες όρασης που μπορεί να επιβαρύνουν τη μαθησιακή τους πορεία.
Πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν ότι οι Ειδικές Μαθησιακές Διαταραχές αφορούν περίπου στο 5% έως 15% των παιδιών σχολικής ηλικίας, ενώ η Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος εμφανίζεται περίπου σε 1 στα 31 παιδιά.
Για τον λόγο αυτό, διεθνείς επιστημονικοί φορείς όπως η American Academy of Pediatrics, η American Academy of Ophthalmology και η American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus υπογραμμίζουν ότι κάθε παιδί με μαθησιακές δυσκολίες πρέπει να υποβάλλεται σε πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο, ώστε να αποκλειστεί πιθανή οφθαλμολογική παθολογία που μπορεί να επηρεάζει τη σχολική του απόδοση.
Το καλοκαίρι μάλιστα με την παύση των σχολείων είναι μια καλή εποχή για τον προγραμματισμό ενός πλήρους οφθαλμολογικού ελέγχου έτσι ώστε με την έναρξη της σχολικής χρονιάς τον Σεπτέμβριο η όραση των μαθητών να είναι αυτή που πρέπει.
Διεθνείς επιστημονικοί φορείς υπογραμμίζουν ότι κάθε παιδί με μαθησιακές δυσκολίες πρέπει να υποβάλλεται σε πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο, ώστε να αποκλειστεί πιθανή οφθαλμολογική παθολογία που μπορεί να επηρεάζει τη σχολική του απόδοση
Ποια τα κενά στην πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση προβλημάτων όρασης
Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικό αριθμό Οφθαλμιάτρων και τη δυνατότητα να εξασφαλίσει καθολική πρόσβαση σε πλήρη ιατρική εξέταση πριν από την έναρξη της σχολικής ζωής. Η αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας μπορεί να μειώσει καθυστερημένες διαγνώσεις, να αποτρέψει μόνιμες οπτικές βλάβες και να διασφαλίσει ισότιμες εκπαιδευτικές ευκαιρίες για όλα τα παιδιά. Σημαντικά ωστόσο κενά στην πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση προβλημάτων όρασης στα παιδιά, δημιουργεί η απουσία οργανωμένων οφθαλμολογικών ελέγχων από Οφθαλμιάτρους.
Σύμφωνα με την Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία, στο παρελθόν πραγματοποιούνταν εκτεταμένοι έλεγχοι σε μαθητές σε όλη τη χώρα, ωστόσο σήμερα η πρακτική αυτή φαίνεται ότι έχει ουσιαστικά εγκαταλειφθεί, με συνέπεια αρκετές οφθαλμολογικές παθήσεις να μην εντοπίζονται έγκαιρα.
Σύμφωνα με την Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία, στο παρελθόν πραγματοποιούνταν εκτεταμένοι έλεγχοι σε μαθητές σε όλη τη χώρα, ωστόσο σήμερα η πρακτική αυτή φαίνεται ότι έχει ουσιαστικά εγκαταλειφθεί, με συνέπεια αρκετές οφθαλμολογικές παθήσεις να μην εντοπίζονται έγκαιρα
Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία θεωρεί ότι ο προσχολικός έλεγχος της όρασης δεν είναι μια τυπική διαδικασία, αλλά ουσιαστικό μέτρο πρόληψης και δημόσιας υγείας.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνει την επαναφορά οργανωμένου, καθολικού, υποχρεωτικού προσχολικού οφθαλμολογικού ελέγχου πριν την εγγραφή στο Δημοτικό, τη διασφάλιση ότι η εξέταση πραγματοποιείται από Οφθαλμίατρο, ως πλήρης ιατρική πράξη και τη καταγραφή της εξέτασης στον επίσημο φάκελο υγείας παιδιού.
Πηγή: HEALTH TODAY MAGAZINE
